Buizerd

Over buizerds

De buizerd is de alledaagse roofvogel van Noordwest-Europa — de breedgevleugelde vogel die hoog boven de snelweg miauwt, of ineengedoken op een paaltje wacht om op een konijn te vallen. Geen twee zien er hetzelfde uit: het verenkleed loopt van bijna wit tot egaal donkerbruin, en vrouwtjes zijn duidelijk groter dan mannetjes. Konijnen wegen het zwaarst, maar een buizerd pakt ook mollen, muizen, spreeuwen, amfibieën, reptielen en 's winters heel wat aas.

Hoe buizerds trekken

Buizerds die in Duitsland en de Lage Landen broeden zijn nauwelijks trekvogels: Duitse vogels zijn overwegend standvogel, in België geldt hetzelfde, en Nederlandse broedvogels overwinteren grotendeels in eigen land. De stromen buizerds die een vogelaar in het najaar ziet zijn dus vooral andermans vogels — Scandinavische, Finse en Russische broedvogels die in september en oktober vertrekken, zich bij Falsterbo in Zuid-Zweden samenpersen en over de Lage Landen trekken met een piek meestal tussen 10 en 20 oktober, wanneer één telpost er honderden op een dag kan noteren. Een deel van die reizigers blijft hier hangen; andere trekken door naar een wintergebied dat van Midden-Frankrijk tot in Spanje reikt. In maart en april zakken ze weer noordwaarts, een dunnere en minder opvallende trek die je gemakkelijk verwart met lokale vogels die wat rondschuiven. Het netto-effect is een land met midden in de winter ruwweg twee keer zoveel buizerds als in de zomer, boven op een standpopulatie die nergens heen is gegaan.

Kerngegevens

Lengte

40–58 cm (bronnen verschillen)

Spanwijdte

109–136 cm

Vertrekt

Meestal niet — Duitse, Belgische en Nederlandse broedvogels blijven. De zichtbare najaarstrek bestaat uit noordelijke vogels, met de piek boven de Lage Landen rond 10–20 oktober

Keert terug

Maart–april, wanneer Scandinavische vogels weer noordwaarts trekken; de voorjaarstrek is veel zwakker dan die in het najaar

Overwintert in

Thuis, voor lokale broedvogels. Doortrekkers overwinteren van de Lage Landen via Midden-Frankrijk tot in Spanje; het Nederlandse wintermaximum is 30.000–50.000 vogels

Veranderend gedrag

De aantallen stortten rond 1970 in tot enkele honderden Nederlandse paren door vergiftiging met bestrijdingsmiddelen en herstelden na het verbod daarop. De Nederlandse broedaantallen stijgen sinds 1990, terwijl de winteraantallen de laatste twaalf jaar dalen

Populatie

79.000–135.000 paar in Duitsland; 11.500–20.000 in Nederland (2018–2020), de talrijkste broedende roofvogel van het land

Is er nu vogeltrek?

Weerradar boven de Benelux en Duitsland meet hoeveel vogels er in de lucht zijn, en wordt elke vijf minuten bijgewerkt. Bekijk de radar voor België, Nederland of Duitsland — of volg alle gezenderde vogels op de live kaart.